İzmir’de Bir Çay Molasında Başlayan İran İçki Merakı
Benzer Bir Yazı: İran'ın meşhur baharatı nedir ?
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve arkadaş grubunda “gereksiz detayları bile komik anlatan adam” olarak biliniyorum. Aslında bu bir unvan değil, daha çok istemeden kazanılmış bir sorumluluk gibi. Bir şey anlatırken konu bir anda İran’a, oradan limonataya, oradan da çocuklukta mahalledeki bakkalın suratsızlığına bağlanabiliyor. Kimse nasıl olduğunu anlamıyor ama ben de anlamıyorum zaten.
Geçen gün yine böyle bir akşamda, Alsancak tarafında bir kafede otururken konu döndü dolaştı ve biri bana şu soruyu sordu:
“İran’ın meşhur içecekleri nelerdir?”
Ben de refleks olarak “abi ben ne bileyim İran’ı, İzmir’de yaşıyorum ben sonuçta” dedim ama iç sesim hemen devreye girdi:
“Sen zaten her şeyi biliyormuş gibi konuşmayı seviyorsun, biraz da bunu araştır.”
İşte felaket böyle başladı.
Arkadaş Masasında Küçük Bir Kültür Şoku
Masada üç kişi var: biri sürekli telefonuna bakan, biri her şeye “aynen ya” diyen, bir de ben… her şeyden anlam çıkarmaya çalışan.
Konu açıldı:
– İran’ın içecekleri varmış ya, ne içiyorlar acaba?
– Çay içiyorlardır abi, herkes çay içiyor zaten.
– Ama başka?
Ve gözler bana döndü. O an hissettiğim baskıyı tarif edemem. Sanki ben Tahran belediye başkanıyım da içecek listesini açıklamak bana düşüyor.
Ben de klasik yaptım:
“Kesin çok baharatlı içecekleri vardır.”
Sessizlik.
Sonra arkadaşım:
“Baharatlı içecek mi? O ne ya, çorba mı içiyoruz?”
İç sesim:
“Tebrikler, yine tarih yazdın.”
Ama işte o an gerçekten merak etmeye başladım. Çünkü dürüst olmak gerekirse İran’ın meşhur içecekleri nelerdir sorusu kafamda ilk kez ciddi bir yer kapladı.
Pers Çayı: Hayatın Reset Butonu
Cucu takipçilerine özel hazırladığımız bu içerikte “İran’ın meşhur içecekleri nelerdir” hakkında önemli bilgiler paylaşacağız.
Araştırmaya başlayınca ilk karşıma çıkan şey tabii ki çay oldu. Ama bildiğimiz çay değil.
İran Çayı (Chai) ve Aşırı Ciddi Demleme Kültürü
İran’da çay sadece içecek değil, bir yaşam biçimiymiş. Bizde “çay koy gel” bir refleksken, orada neredeyse tören gibi.
Ben bunu öğrenince düşündüm:
“Bizde çay demlenene kadar 3 kere mutfak gidip geliyoruz, orada bu iş felsefe olmuş.”
Hatta bir sahne canlandı kafamda:
İzmir’de evdeyim, çay demleniyor. Arkadaşım:
– Olum kaç dakikadır bekliyoruz?
Ben:
– Sabır, bu bir İran ritüeli olabilir…
Sonra çayın bile ciddiyetle içilmesi fikri beni hem güldürdü hem de “ben neden hayatı bu kadar ciddiye almıyorum” krizine soktu.
Doogh: Yoğurt İçilir mi Tartışmasını Bitiren İçecek
Gelelim işin en “İzmirli biri olarak anlamakta zorlandığım” kısmına.
Doogh ve İlk Tepki Krizi
Doogh diye bir içecek var: yoğurt, su ve nane.
Ben bunu okuyunca direkt beynim:
“Bu ayran değil mi zaten?”
Ama değilmiş. Daha gazlısı varmış, daha tuzlusu varmış, yanında nane ile adeta “ben farklı bir boyuttayım” diyen bir içecek.
Bunu arkadaş grubuna anlattım.
– Yoğurt içeceği varmış İran’da.
– Ayran mı?
– Değil ama gibi.
– Nasıl yani?
– Abi açıklayamıyorum, yoğurt ama karakterli.
Masada kahkaha koptu.
İç sesim:
“Açıklayamıyorum çünkü sen de anlamadın zaten.”
Ama garip şekilde bu içecek bana çok samimi geldi. Çünkü İzmir’de yaz sıcağında ayran nasıl hayat kurtarıyorsa, İran’da doogh da aynı ruhu taşıyor gibi hissettirdi.
Şerbetler: Renkli, Kokulu ve Hafif Şaşırtıcı
İran’ın içecek kültüründe “şerbet” diye bir dünya varmış. Ama bildiğimiz şerbet değil, baya aromatik, bazen gül suyuyla bazen safranla yapılan içecekler.
Gül Suyu Şerbeti ve Romantik Abartı Seviyesi
Bunu okuyunca içimden şunu dedim:
“Bu içecek kesin şiir yazdırır.”
Ve gerçekten öyle bir hissiyatı var. Gül suyu, safran, limon… Hepsi bir araya gelince ortaya sanki “duygusal sahne geçişi içeceği” çıkıyor.
Bir an kendimi şerbet içerken hayal ettim:
İzmir sahilindeyim, hafif rüzgâr var, elimde gül şerbeti…
Sonra gerçek hayata döndüm:
Evde koltukta oturuyorum, elimde marketten alınmış kola, fonda Wi-Fi çekmiyor.
İç sesim:
“Senin romantizm seviyen biraz düşük kalmış.”
Havuç Suyu: Beklenmedik Ciddiyet
Ab Havij ve “Bu Ne Alaka?” Krizi
İran’da havuç suyu baya popülermiş. Hatta üzerine krema falan ekleniyormuş.
Bunu okuyunca direkt beynim:
“Havuç… suyu… ve krema?”
İzmir’de olsa bunu biri kafede sipariş etse garsonun vereceği bakışı hayal ettim. Ama İran’da bu gayet normal.
Arkadaş grubuna anlattım:
– Havuç suyu içiyorlar, üstüne de bir şey koyuyorlarmış.
– Tatlı mı o?
– Bilmiyorum, havuç yani…
– Sen niye hiçbir şeyi net anlatamıyorsun?
Haklılar.
Ama işte İran’ın meşhur içecekleri nelerdir sorusu burada daha da eğlenceli hale geldi çünkü her içecek biraz sürprizliydi.
Sekanjabin: Nane, Sirke ve “Bu Ne İçiyordum Ben?” Anı
Bu içecek beni ciddi anlamda sarstı.
Sirke + Nane + Şeker = Kaos Ama Dengeli
Sekanjabin denen içecek aslında sirke, şeker ve nane ile yapılıyormuş. Bunu okuyunca bir süre ekrana baktım.
Sonra kendi kendime:
“Bu tarif yanlış yazılmış olabilir mi?”
Ama değilmiş.
Bunu düşünürken aklıma çocukken yanlışlıkla karışık meyve suyu sanıp sirke içtiğim an geldi. O travma geri döndü.
İç sesim:
“Bak, bu içecek senin çocukluk korkularının resmi hali.”
İzmir’den İran’a Uzanan Garip Bağ
İşin garibi şu: Bu içecekleri öğrenirken kendimi sürekli İzmir’de düşündüm.
Kordon’da Çay mı, Tahran’da Çay mı?
Kordon’da otururken çay içmekle Tahran’da çay içmek arasında fiziksel mesafe var ama hissiyat olarak çok fark yok gibi.
İkisi de insanın bir şeyleri düşünmek için durduğu anlar.
Ben bazen fazla düşünüyorum zaten. Arkadaşlarım da bilir:
– Neye daldın yine?
– İran’ın içeceklerine.
Cevap genelde sessizlik.
Kafamın İçinde Bir İçecek Turu
Bir noktadan sonra şunu fark ettim: İran’ın meşhur içecekleri nelerdir sorusu sadece içeceklerle ilgili değildi.
Bu biraz da merakla ilgiliydi. Bilmediğin bir şeyi öğrenme isteğiyle.
Ben İzmir’de büyümüş biri olarak hep Ege’nin rahatlığını taşıyorum ama bazen kafamın içinde böyle “başka ülkeler menüsü” açılıyor.
Çay var, şerbet var, yoğurt var, havuç var…
Ve ben hepsini denemiş gibi hayal ediyorum ama aslında sadece bilgisayar ekranına bakıyorum.
İç sesim:
“Sen önce marketten normal meyve suyu al.”
Son Yudum: Öğrendiğim Şey İçecek Değil, Bakış Açısıydı
Günün sonunda şunu fark ettim:
İran’ın meşhur içecekleri nelerdir diye başladığım şey, aslında insanların farklı şeyleri nasıl “normal” hale getirdiğini anlamaya dönüştü.
Çayları farklı, şerbetleri farklı, yoğurt içme şekilleri bile farklı.
Ama hepsinin ortak bir yanı var: günlük hayatın içinde yer ediyorlar.
Ve ben İzmir’de, arkadaş masasında başlayan o basit sorunun beni bu kadar düşündüreceğini hiç tahmin etmemiştim.
Şimdi biri aynı soruyu sorsa muhtemelen yine şaka yaparım:
“Abi İran’ı bilmiyorum ama yoğurt içeceklerini çözmeye çalışıyorum.”
Ama içimden geçen başka:
Belki de dünya, sandığımdan daha lezzetli ve daha garip bir yer.
Değerli Cucu okurları, “İran’ın meşhur içecekleri nelerdir” hakkındaki bu içeriğimizin sonuna ulaştınız. Umarız faydalı olmuştur!