Hapşıran Kişi Ne Demeli? Hapşırmak, hepimizin zaman zaman yaşadığı, bazen şaşkınlığa neden olan ama çoğu zaman çevremizdeki insanları da güldüren bir eylem. Herkesin başına gelmiştir, sıkça yaşadığımız bir durum olsa da, birkaç saniyelik o an, acaba ne demeli sorusunu akla getiriyor. Hapşıran kişi ne demeli? Hangi kelimeler, bir bakıma sosyal normlara uyarak doğru olmalı? Gerçekten, hapşırmak basit bir eylem ama bunun ardında kültürel, psikolojik ve hatta ekonomik bazı yanlar da gizli olabilir. İşte bu yazıda, hapşırmanın neden bu kadar ilginç olduğunu, hem bireysel deneyimlerimden hem de verilerden örnekler sunarak keşfedeceğiz. Çocukluk Hatıralarım ve Hapşırmak Çocukken, annem her zaman hapşırdığımda “Allah…
Yorum BırakKategori: Makaleler
Türkiye’nin En Büyük Kangal Çiftliği Nerede? Giriş Ulusal ölçekte değer verilen bir canlı türü olduğunda, onu yetiştiren yerler de bu değere paralel biçimde özel anlam kazanır. Türkiye’de yerli ırk olarak kabul edilen kangal köpeği için de durum farklı değildir. Bu köpek türünün “en büyük” çiftliğini bulmak, yalnızca coğrafi bir soru değil; aynı zamanda kültürel, ekonomik ve bilimsel bir anlam taşıyan bir araştırma konusudur. Bu yazıda, Türkiye’nin en büyük kangal çiftliği nerededir sorusuna yanıt ararken, aynı zamanda tarihsel arka planına ve günümüzdeki akademik tartışmalarına da değineceğim. Hangi çiftlik “en büyük” olarak değerlendiriliyor? İncelemelerimize göre, bu alanda en güçlü adaylardan biri Sivas’ta…
Yorum BırakGOON Bebek Bezi İçeriği Temiz Mi? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Bir Felsefi Bakış Filozoflar, insanın dünyayla ilişkisini her zaman sorgulamışlardır. Temiz olan nedir? Gerçekten neyin doğru, neyin yanlış olduğuna nasıl karar veririz? Günümüzün hızlı tüketim toplumunda, bu tür sorular, yalnızca soyut düşünceler değil, aynı zamanda günlük yaşamda karşımıza çıkan somut sorunlardır. Özellikle çocuklarımızın sağlığı söz konusu olduğunda, kullandığımız her ürün, bir etik sorusunun da kapısını aralar. Bugün, GOON bebek bezinin içeriği üzerine düşündüğümüzde, aslında çok daha derin sorularla karşı karşıya kalıyoruz: Bu bez gerçekten “temiz” mi? Ne anlama geliyor “temizlik”? Etik, epistemolojik ve ontolojik bakış açılarıyla bu soruyu derinlemesine…
20 YorumYalıçapkını Hayvanı Var Mı? Psikolojik Bir Mercekten Analiz İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Meraklı Girişi Hayatın en ilginç yönlerinden biri, insanın sürekli olarak çevresindeki dünyayı anlamaya, çözmeye ve kategorize etmeye çalışmasıdır. Her şeyin adını koymaya, anlamını çıkarmaya, bir yere yerleştirmeye çalışırız. Hatta bazen gerçeklikle hayal arasındaki sınırları da bulanıklaştırırız. İnsanın zihni, içsel bir harita çizmeye ve çevremizdeki her şeye bir anlam atfetmeye programlıdır. İşte, bu yüzden bazen bir kavram, bir terim ya da bir isim, gerçeklikten öte bir anlam taşır. “Yalıçapkını” kelimesi, kulağa farklı bir anlam taşıyor olabilir. Ancak bu terimin bir hayvan ismi olup olmadığı sorusu, yalnızca zoolojik…
16 YorumDoğal İplik Nedir? Bir Felsefi İnceleme Felsefe, her zaman dünyanın yüzeyinin altındaki derinlikleri keşfetmeye çalışır. İnsanlık, varoluşunu anlamaya çalışırken, en basit şeylerin bile derin anlamlar taşıyabileceğini keşfeder. Doğal iplik de bu tür bir kavramdır: Görünüşte sıradan bir materyal gibi durabilir, ancak içerdiği anlamlar ve potansiyel, daha geniş bir ontolojik ve epistemolojik sorular bütünüyle ilgilidir. İplik, hem somut hem de soyut bir şeydir; her bir iplik, bireylerin, kültürlerin ve doğanın bir yansımasıdır. Bu yazıda, doğal ipliğin etik, epistemolojik ve ontolojik açıdan nasıl anlaşılabileceğini sorgulayacağız. Etik Perspektif: Doğanın Sorumluluğu Doğal ipliklerin etik anlamı, öncelikle doğaya ve ona olan sorumluluğumuza dayanır. İnsanlar, yüzyıllardır…
8 YorumYoğurtlu Gözleme Nerenin Yemeği? Öğrenmenin Sofrasında Bir Pedagojik Yolculuk Bir eğitimci olarak her zaman şuna inanırım: öğrenmek, insanın hem kendisini hem de dünyayı dönüştürme biçimidir. Her yeni bilgi, tıpkı bir hamurun yoğrulması gibi; sabırla, deneme yanılmayla ve içselleştirerek şekillenir. Bu yüzden “Yoğurtlu gözleme nerenin yemeği?” sorusu sadece bir mutfak merakı değil, aynı zamanda kültürel öğrenmenin ve toplumsal aktarımın bir örneğidir. Çünkü yemekler de tıpkı diller, davranışlar ve değerler gibi öğrenilir, öğretilir ve yaşatılır. Yoğurtlu gözleme, yalnızca Anadolu’nun lezzetlerinden biri değildir; aynı zamanda bir öğrenme sürecinin somut yansımasıdır — aile içinde, köy sofralarında, kuşaktan kuşağa aktarılan bir bilgi zinciridir. Bu yazıda,…
8 YorumYan Soy Kimlerdir? Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimini Anlamaya Yönelik Bir Araştırmacının Bakış Açısı Toplumların nasıl şekillendiğini ve bireylerin bu yapılar içinde nasıl hareket ettiklerini anlamak, sosyolojinin temel araştırma alanlarından biridir. Toplumsal yapıların dinamikleri, normlar, değerler ve kültürel pratikler aracılığıyla bireylerin hayatlarına etki eder. Bu yazıda, toplumda “yan soy” olarak tanımlanan bireylerin kimler olduğunu, hangi toplumsal işlevlere hizmet ettiklerini ve bu ilişkilerin toplumsal cinsiyet rolleri çerçevesinde nasıl şekillendiğini ele alacağız. Yan soy, genellikle bir ailenin, kişinin anne ve babasının yanındaki kuşaklardan gelen bireyleri tanımlamak için kullanılır. Ancak, sosyolojik açıdan bakıldığında, yan…
18 YorumKarnabahar Nelere İyi Gelir? Bilimin Işığında Mütevazı Bir Sebzenin Gücü Bazı yiyecekler vardır ki, sofralarımızda hep arka planda kalır ama aslında sağlık için gizli bir hazine taşır. Karnabahar da tam olarak böyle bir sebzedir. İlk bakışta sıradan görünen bu beyaz çiçeksi yapılar, aslında vücudumuzun birçok sistemi için güçlü bir destek sağlar. Bugün birlikte bilimsel veriler ışığında, karnabaharın sağlığa etkilerini sade ama derin bir şekilde keşfedeceğiz. Ve belki de yazı sonunda, bu mütevazı sebzeye artık bambaşka bir gözle bakacaksınız. Karnabaharın Besin Değerleri: Sağlık İçin Zengin Bir Temel Karnabahar (Brassica oleracea var. botrytis), turpgiller (Cruciferae) ailesinin bir üyesidir. Bu ailede brokoli, lahana…
8 YorumKarasal İklim Nerede Olur? Adalet, Çeşitlilik ve Doğayla Birlikte Düşünmenin Tam Zamanı Bazen coğrafya yalnızca haritalarda değil, toplumsal yapımızda da gizlidir. Bir bölgenin iklimini anlamak, yalnızca sıcaklık ortalamalarını ya da yağış grafikleri okumak değildir; aynı zamanda insanın doğayla kurduğu ilişkiyi, toplulukların yaşam biçimlerini ve eşitlik arayışlarını da anlamaktır. “Karasal iklim nerede olur?” sorusu bu yüzden sadece bir coğrafya sorusu değil, aynı zamanda sosyal adalet ve toplumsal çeşitlilik açısından da tartışmaya değerdir. Bu yazıda konuyu klasik bilgilerden öteye taşıyarak, farklı cinsiyetlerin bakış açılarını ve kültürel algıların bu coğrafi olguyu nasıl şekillendirdiğini ele alacağız. Kadınların empati ve toplumsal etkiler merkezli yaklaşımıyla erkeklerin…
Yorum BırakKarartma Geceleri Roman mı? Cevap: Evet, Ama O Kadarla da Kalmıyor! Bazı kitaplar vardır ki kapağını kapattığınızda sizi öyle bir düşünce seline sokar ki, “Ben şimdi edebi bir eser mi okudum, yoksa hayatın kendisini mi?” diye sorgularsınız. Karartma Geceleri tam olarak bu etkiyi bırakır. Ama gelin görün ki hâlâ “Bu bir roman mı, yoksa tarih dersi gibi bir şey mi?” diye soranlar var. Cevap: Evet, roman! Ama sıradan bir roman değil. Hem kara mizahı hem duygusallığı hem de tarihsel dokusuyla sizi içine çeken bir edebiyat şöleni. Karartma Geceleri: Bir Roman, Bir Dönemin Ruhu Rıfat Ilgaz’ın kaleminden çıkan Karartma Geceleri, yalnızca…
4 Yorum